มีวารสารเป็นเล่มตีพิมพ์แล้ว ทำไมจึงต้องมีวารสารออนไลน์ด้วย

นี่อาจเป็นคำถามในใจใครหลาย ๆ คน ที่คุ้นชินกับการพลิกเปิดหน้ากระดาษหนังสือ เพื่อหาความรู้ใหม่ ๆ ในห้องสมุด ได้ปล่อยความคิดให้ล่องลอยไปตามชั้นหนังสือที่เรียงรายอยู่ตลอดแนวยาว ของห้องวารสาร นั่นคือความสุขที่ทุกคนเคยได้สัมผัส และรักมัน แต่ทุกวันนี้เราปฎิเสธไม่ได้ว่า สังคมได้เปลี่ยนไป ทุกคนดูเหมือนจะมีเวลาไม่พอใช้ ทุกสิ่งรอบ ๆ ตัวดูเหมือนจะรีบเร่งไปซะทุกอย่าง ด้วยเหตุนี้เทคโนโลยีจึงได้ถูกคิดค้นมาเพื่อรับใช้วิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปอย่างมากนี่เอง อินเตอร์เน็ต คือสิ่งหนึ่ง ที่ถูกสร้างสรรค์ขึ้นมาเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับผู้คนในยุคสมัยนี้ คุณสามารถใช้อินเตอร์เน็ตเพื่อสืบค้นข้อมูลมากมายตามใจปราถนา ไม่จำกัดว่าจะต้องไปที่ห้องสมุดอย่างเดียวอีกต่อไป

วารสารออนไลน์ ก็เป็นอีกผลิตผลหนึ่ง ที่อาศัยความสามารถของอินเตอร์เน็ต ในการเปลี่ยนแปลงให้ความรู้อันทรงคุณค่า ที่เคยนอนอยู่ในหน้ากระดาษ รวมกับวารสารฉบับอื่น ๆ ในมุมหนึ่งมุมใดของชั้นหนังสือ รอคอยการมาพบของผู้สนใจใคร่รู้ ให้กลายเป็นเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ ที่ทุกคนบนพื้นโลก สามารถเข้าไปอ่านได้ จากทุกที่ ทุกเวลา ซึ่งนับว่าเป็นมิติใหม่แห่งการเผยแพร่ความรู้ ที่ทลายกำแพงต่าง ๆ ลงอย่างสิ้นเชิง

แนวโน้มของการใช้อินเตอร์เน็ตเป็นอย่างไร จะกลายเป็นอุปสรรคของการเผยแพร่ความรู้ในรูปแบบนี้หรือไม่

ปัจจุบันอินเตอร์เน็ตได้เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน ของผู้คนที่อยู่ในแวดวงการศึกษา และธุรกิจเรียบร้อยแล้ว ซึ่งมีแนวโน้มที่ความนิยมจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เพราะค่าบริการที่ต่ำลงอย่างมาก และความเร็วในการถ่ายโอนข้อมูลที่สูงขึ้นเป็นทวีคูณ อินเตอร์เน็ตจึงถูกใช้เป็นเครื่องมือในการส่งผ่านข้อมูลหลากหลายรูปแบบไปมาระหว่างผู้ใช้ เพราะความง่าย และความประหยัด เมื่อเทียบกับความสามารถในระดับพระกาฬของมัน

ดังนั้นจึงมั่นใจได้ว่าถ้าหากวารสารวิชาการถูกแปลงเป็นวารสารออนไลน์ จะทำให้ผู้คนสามารถเข้าถึงเนื้อหาที่วารสารต้องการนำเสนอได้มากขึ้น และความรู้ก็จะไม่ถูกจำกัดไว้แค่ชั้นหนังสือในห้องสมุดอีกต่อไป

เสิร์ช เอนจิ้น ดวงตาระดับพระเจ้า แนวทางใหม่ในการเผยแพร่ข้อมูลวิชาการ

หากคุณเคยใช้ Search Engine อย่าง Google หรือ Yahoo แล้วล่ะก็ คงทราบดีว่าเครื่องมือชนิดนี้ได้เปลี่ยนแปลงวิถีการแสวงหาความรู้ของผู้คนในยุคนี้ไปอย่างไรบ้าง เพียงแค่คุณกรอกคำที่ต้องการค้นหา คุณก็จะสามารถพบกับผลลัพธิ์ที่น่าทึ่งจากการค้นหาที่รวดเร็ว จากนี้ไป เราจะสามารถอ่านบทความวิชาการของทั่วทุกมุมโลก เพียวแค่ปลายนิ้วคลิกเท่านั้นๆ

โดยปกติ Search Engine จะสามารถค้นหาลงลึกถึงระดับข้อมูลของเวปไซต์ แต่การที่ Search Engine จะสามารถค้นหาบทความในวารสารออนไลน์ของเราได้อย่างแม่นยำ และถูกต้องตามคำค้นนั้น จำเป็นต้องมีการระบุใน Meta
tag ของหน้าเวปเพจนั้น ๆ เพื่อบอกว่าเนื้อหาที่อยู่ข้างในแท้จริงแล้วเกี่ยวกับอะไรกันแน่

วารสารออนไลน์ จะทำให้การดำเนินงานวารสารง่ายขึ้น

จุดเด่นที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของวารสารออนไลน์คือ ความสะดวกสบายและความรวดเร็วในการดำเนินงานต่าง ๆ ซึ่งสรุปได้ดังนี้

• ในกรณีที่มีการวางแผนงานให้วารสารแต่ละฉบับในรอบปี มีหัวหน้ากองบรรณาธิการแตกต่างกันออกไป บรรณาธิการแต่ละท่านสามารถดำเนินงานเพื่อเตรียมวารสารฉบับที่ตนรับผิดชอบได้ล่วงหน้าทันที โดยใช้ฐานข้อมูลคนละส่วน เมื่อถึงเวลาที่ต้องออกวารสารฉบับใด ก็เพียงแค่สั่งให้ฐานข้อมูลของววารสารฉบับนั้น แสดงผลเท่านั้น
• ผู้ที่สนใจวารสารสามารถสมัครสมาชิกแบบออนไลน์ได้ทันที ด้วยการกรอกข้อมูลที่จำเป็น จากนั้นก็ส่งข้อมูลไปให้กองบรรณาธิการตรวจสอบ ไม่ต้องเวลาไปดำเนินการโทรศัพท์ หรือไปรษณีย์ซึ่งใช้เวลามาก ผู้ใช้สามารถสิ้นสุดกระบวนการสมัครเพียงนั่งอยู่หน้าคอมพิวเตอร์เท่านั้น
• เมื่อกองบรรณาธิการหรือนักเขียน ต้องการนำเสนผลงาน ก็สามารถเปิดอินเตอร์เน็ต แล้วใช้ข้อมูลที่จำเป็นที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารทันที ไม่ว่าจะไปประชุมวิชาการที่ใด ไม่ต้องกังวลว่าจะลืมนำเอกสารหรือบทความชิ้นไดไปนำเสนอ
• ระบบวารสารออนไลน์จะทำให้การสื่อสารระหว่างกองบรรณาธิการ และผู้เขียนบทความเป็นไปอย่างมีระบบมากขึ้น ผู้เขียนบทความสามารถ ส่งบทความเพื่อร้องขอการตีพิมพ์เผยแพร่ ซึ่งกองบรรณาธิการสามารถส่งบทความที่ได้รับ ไปให้กับ Reviewer เพื่อทำการตรวจประเมินบทความว่าเหมาะสมต่อการตีพิมพ์หรือไม่ ซึ่งทางฝั่ง Reviewer เองก็จะมีสถิติการ Review บทความเก็บไว้เป็นประวัติอีกด้วย

วารสารออนไลน์จะมาแทนวารสารฉบับตีพิมพ์หรือไม่ ?

เมื่อครั้งที่ E-Book หรือรูปแบบหนังสือที่เปิดอ่านผ่านทางคอมพิวเตอร์ หลายฝ่ายก็คาดการณ์ว่านั่นอาจจะเป็นจุดอวสานของหนังสือตีพิมพ์ เนื่องจาก E-Book มีราคาถูกกว่ามาก และทุกคนสามารถดาวน์โหลดจากอินเตอร์เน็ตมาอ่านได้ ไม่ต้องเดินไปร้านหนังสือ หรือห้องสมุด

แต่เมื่อเวลาผ่านไป หนังสือฉบับตีพิมพ์ก็ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า หนังสือในรูปแบบอิเล็คทรอนิกส์ ไม่สามารถมาทดแทนหนังสือฉบับตีพิมพ์ได้ สาเหตุแรก น่าจะมาจากความคุ้นเคยของการใช้มือพลิกเปิดหนังสืออ่านของคนในยุคนี้ (ซึ่งไม่แน่ว่าในอนาคตความคุ้นชินจังยังคงอยู่มากน้อยเพียงใด)

สาเหตุที่ 2 น่าจะมาจากข้อจำกัด ด้านความอดทนของมนุษย์ ในการเพ่งไปที่จอคอมพิวเตอร์นาน ๆ ซึ่งจะต้องเมื่อยล้าสายตามากกว่าการอ่านหนังสือปกติอย่างแน่นอน

ดังนั้นหากพิจารณาจากสภาวะการณ์ในตอนนี้ ก็อาจกล่าวได้ว่า ยังไม่ใช่ยุคที่วารสารออนไลน์จะมาแทนที่วารสารฉบับตีพิมพ์ได้อย่างสมบูรณ์ แต่จะเป็นไปในลักษณะของการสนับสนุนซึ่งกันและกัน เพื่อให้ความรู้ด้านวิชาการที่วารสารฉบับนั้น ๆ ต้องการนำเสนอ มีโอกาสเข้าถึงผู้อ่านมากที่สุดนั่นเอง

บทสรุป

จากที่กล่าวมาทั้งหมดข้างต้น จะเห็นได้ว่าการจัดทำวารสารออนไลน์นั้น เป็นประโยชน์ต่อทั้งทางฝั่งผู้อ่าน และผู้จัดทำวารสารเอง อีกทั้งยังทำให้วารสารมีภาพลักษณ์ที่ดี แสดงให้เห็นวิสันทัศน์ที่ทันต่อเทคโนโลยี และความตั้งใจที่จะเผยแพร่ความรู้ใหม่ ๆ อย่างแท้จริง